Ölçekler · Türkçe uyarlama · 2026
Zihinsel Aşırı Gezinme Ölçeği (ZAGÖ)
Mind Excessively Wandering Scale (MEWS)
Aşırı zihin gezinmesini, yani düşüncelerin sürekli ve denetimsizce bir konudan diğerine geçmesini ölçen 12 maddelik bir öz bildirim ölçeğidir. Türkçe sürümü DEHB tanılı ergenlerde ve kontrol grubunda sınanmıştır.
- 12 madde
- Öz bildirim
- 0–3 puanlı
- Tek boyutlu
- Türkçe form · PDF
Neyi ölçer?
- Düşünceleri denetlemekte ve durdurmakta güçlüğü
- Aynı anda birden çok düşüncenin sürmesini ve düşünceler arasında hızla gidip gelmeyi
- Sürekli zihinsel etkinlik ve iç huzursuzluğu
- Düşüncelerin dikkati dağıtıp yapılan işe odaklanmayı engellemesini
Nasıl uygulanır?
- 12 maddelik öz bildirim formu; kişi her maddeyi kendisi doldurur.
- Her madde için 'Bu ifade sizin için ne kadar doğru?' sorusu 0 (Hiçbir zaman) ile 3 (Hemen her zaman) arasında yanıtlanır.
- Özgün ölçek erişkin DEHB için geliştirilmiştir; Türkçe sürüm ergenlerde sınanmıştır.
Puanlama
Toplam puan 12 maddenin puanları toplanarak hesaplanır ve 0–36 arasındadır; yüksek puan daha fazla zihin gezinmesini gösterir. Alt ölçek yoktur, ters puanlanan madde yoktur.
Türkçe sürümün özellikleri
- 156 ergen: DEHB tanılı 80 ve kontrol grubunda 76 (yaş ortalaması 15,1); DEHB tanısı yarı yapılandırılmış klinik görüşmeyle konuldu.
- Doğrulayıcı faktör analizi özgün 12 maddelik tek boyutlu yapıyı destekledi (χ²/sd 1,88; RMSEA 0,075; SRMR 0,048; CFI 0,98).
- İç tutarlılık: Cronbach α = 0,93; McDonald ω = 0,93; madde-toplam korelasyonları 0,46–0,85.
- DEHB tanılı ergenlerde puanlar kontrol grubundan belirgin olarak yüksekti (d = 0,82); duygu düzenleme güçlüğü (r = 0,77) ve dürtüsellikle (r = 0,55) ilişkiliydi.
Kaynaklar
Türkçe uyarlama
Güler HA, Bozkur B, Akbulut ÜH, Tezcan ME, Kandeğer A. Psychometric evaluation of the Turkish Mind Excessively Wandering Scale in adolescents with ADHD: exploratory findings on age-related differences in excessive mind wandering. Int J Dev Neurosci. 2026;86(6):e70175. doi:10.1002/jdn.70175
Özgün ölçek
Mowlem FD, Skirrow C, Reid P, Maltezos S, Nijjar SK, Merwood A, Barker E, Cooper R, Kuntsi J, Asherson P. Validation of the Mind Excessively Wandering Scale and the relationship of mind wandering to impairment in adult ADHD. J Atten Disord. 2019;23(6):624-634. doi:10.1177/1087054716651927
Ölçekler tek başına tanı koydurmaz; puanlar bir uzman değerlendirmesiyle birlikte yorumlanmalıdır. Bir ölçeği kullanırken Türkçe uyarlama makalesine ve özgün ölçeğe atıf yapılması rica olunur.