Ölçekler · Türkçe uyarlama · 2018
Siberkondria Şiddeti Ölçeği (SŞÖ)
Cyberchondria Severity Scale (CSS)
İnternette sağlıkla ilgili arama yapmaya bağlı kaygıyı (siberkondri) ölçen 33 maddelik bir öz bildirim ölçeğidir. Toplam puanın yanı sıra beş alt ölçek puanı verir.
- 33 madde
- Öz bildirim
- 1–5 puanlı
- 5 alt ölçek
- Türkçe form · PDF
Neyi ölçer?
- Sağlıkla ilgili internet aramalarının ne kadar sık ve uzun sürdüğünü
- Bu aramaların yarattığı sıkıntı ve kaygıyı
- Aramaların gündelik işleri ve etkinlikleri ne ölçüde aksattığını
- Doktordan güvence arama ve sağlık profesyonellerine güveni
Nasıl uygulanır?
- 33 maddelik öz bildirim formu; kişi her maddeyi kendisi doldurur.
- Her madde 1 (Hiç) ile 5 (Her zaman) arasında puanlanır.
- Formun başında 'belirti', 'algılanan tıbbi durum' ve 'internet araması' kavramları açıklanır.
Puanlama
Toplam ve alt ölçek puanları madde puanları toplanarak hesaplanır; toplam puan 33–165 arasındadır. 9, 28 ve 33. maddeler analizde ters puanlanır.
| Alt ölçek | Maddeler | Puan aralığı |
|---|---|---|
| Kompulsiyon | 3, 6, 8, 12, 14, 17, 24, 25 | 8–40 |
| Sıkıntı | 5, 7, 10, 20, 22, 23, 29, 31 | 8–40 |
| Aşırılık | 1, 2, 11, 13, 18, 19, 21, 30 | 8–40 |
| Güvence arama | 4, 15, 16, 26, 27, 32 | 6–30 |
| Sağlık profesyoneline güvensizlik | 9, 28, 33 | 3–15 |
Türkçe sürümün özellikleri
- 337 üniversite öğrencisi (16–55 yaş)
- Doğrulayıcı faktör analizi özgün beş faktörlü yapıyı destekledi (CFI 0,91; TLI 0,90; SRMR 0,092).
- İç tutarlılık: toplam ölçek için Cronbach α = 0,91; alt ölçekler için 0,78–0,87 (sağlık profesyoneline güvensizlik alt ölçeğinde 0,64).
- Sağlık kaygısı, anksiyete duyarlılığı ve internet bağımlılığı ölçekleriyle beklenen yönde ilişkiler gösterdi.
Kaynaklar
Türkçe uyarlama
Selvi Y, Turan SG, Sayın AA, Boysan M, Kandeğer A. The Cyberchondria Severity Scale (CSS): validity and reliability study of the Turkish version. Sleep Hypn. 2018;20(4):241-246. doi:10.5350/Sleep.Hypn.2018.20.0157
Özgün ölçek
McElroy E, Shevlin M. The development and initial validation of the cyberchondria severity scale (CSS). J Anxiety Disord. 2014;28(2):259-265. doi:10.1016/j.janxdis.2013.12.007
Ölçekler tek başına tanı koydurmaz; puanlar bir uzman değerlendirmesiyle birlikte yorumlanmalıdır. Bir ölçeği kullanırken Türkçe uyarlama makalesine ve özgün ölçeğe atıf yapılması rica olunur.